Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị tiếp tục khẳng định vị trí trung tâm của văn hóa và con người trong sự phát triển đất nước: “Phát triển văn hoá, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước"[1]. Nghị quyết đặt ra mục tiêu xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam toàn diện, coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng cho phát triển nhanh và bền vững; đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm của hệ thống chính trị trong việc đưa các giá trị văn hóa vào đời sống thực tiễn.
Điểm nổi bật của Nghị quyết 80-NQ/TW không chỉ ở việc xác định quan điểm, mục tiêu, mà ở sự chuyển mạnh trọng tâm từ “nói về văn hóa" sang “thực hành văn hóa". Nghị quyết yêu cầu: “Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về văn hoá thường xuyên, liên tục, hiệu quả, trong đó báo chí, xuất bản đóng vai trò nòng cốt. Đa dạng hoá các phương thức truyền thông, chú trọng các hình thức truyền thông hiện đại, đặc biệt là truyền thông số. Tạo dựng và định hướng môi trường văn hoá, thông tin, thị hiếu lành mạnh; đẩy mạnh giáo dục các hệ giá trị văn hoá, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam; phát hiện và nhân rộng các gương người tốt, việc tốt"[2]. Trong bối cảnh đó, Trường Chính trị và đội ngũ giảng viên giữ vai trò rất trực tiếp trong việc đưa tinh thần nghị quyết đi vào công việc hằng ngày của cán bộ ở cơ sở.
Giảng viên là cầu nối đưa nghị quyết vào thực tiễn công vụ
Đối với học viên Trường Đảng, Nghị quyết 80 không phải là một văn bản để học thuộc, mà là cơ sở để hình thành cách suy nghĩ và cách làm việc. Giảng viên chính là người giúp người học hiểu nghị quyết theo cách gắn với nhiệm vụ cụ thể: giải quyết thủ tục hành chính thế nào cho đúng mực, sử dụng quyền lực công vụ ra sao cho đúng quy định, ứng xử với Nhân dân như thế nào cho phù hợp với chuẩn mực văn hóa và đạo đức công vụ.
Khi các giá trị như trách nhiệm, kỷ cương, liêm chính, tinh thần phục vụ Nhân dân được phân tích thông qua tình huống thực tế ở địa phương, nghị quyết sẽ trở nên gần gũi, dễ tiếp cận và có khả năng áp dụng trong công việc.
Lan tỏa giá trị văn hóa ngay trong lớp học thông qua từng bài giảng cụ thể
Việc lan tỏa các giá trị văn hóa theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW được giảng viên Trường Đảng thực hiện trực tiếp và thường xuyên thông qua nội dung các bài giảng trong chương trình đào tạo, bồi dưỡng.
Đối với môn Đường lối, chủ trương của Đảng, giảng viên làm rõ quan điểm của Đảng về vai trò của văn hóa trong phát triển đất nước, gắn các giá trị văn hóa với mục tiêu xây dựng con người Việt Nam thời kỳ mới. Thông qua phân tích nghị quyết, chỉ thị và liên hệ thực tiễn địa phương, giảng viên giúp học viên nhận thức rằng thực hiện đường lối của Đảng không chỉ là yêu cầu chính trị, mà còn là quá trình thực hành các giá trị văn hóa trong lãnh đạo và quản lý.
Hay trong các bài giảng về quản lý nhà nước về văn hóa, giảng viên tập trung làm rõ trách nhiệm của chính quyền các cấp trong việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, gắn quản lý văn hóa với quản lý xã hội. Qua đó, học viên hiểu rõ vai trò của mình trong tổ chức thực hiện chính sách văn hóa, tránh cách tiếp cận hình thức, hành chính hóa hoạt động văn hóa ở cơ sở.
Còn đối với các chuyên đề kỹ năng (kỹ năng lãnh đạo, quản lý, giao tiếp hành chính, xử lý tình huống, tiếp công dân…), giảng viên lồng ghép các chuẩn mực văn hóa công vụ, văn hóa ứng xử và đạo đức nghề nghiệp. Việc xử lý tình huống cụ thể giúp học viên hình thành thói quen làm việc đúng mực, có trách nhiệm, tôn trọng Nhân dân và tuân thủ pháp luật, qua đó chuyển các giá trị văn hóa từ nhận thức sang hành động.
Trong các bài giảng về xây dựng Đảng, đặc biệt là xây dựng Đảng về tư tưởng, giảng viên nhấn mạnh vai trò của văn hóa trong giữ vững bản lĩnh chính trị, đấu tranh phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Việc phân tích các biểu hiện “tự diễn biến", “tự chuyển hóa" gắn với chuẩn mực văn hóa giúp học viên nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên trong thực tiễn công tác.
Thông qua việc lồng ghép nhất quán các nội dung trên, giảng viên không chỉ truyền đạt kiến thức, mà còn góp phần hình thành tư duy và phong cách làm việc có văn hóa cho học viên. Đây chính là cách lan tỏa thiết thực các giá trị văn hóa theo tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW, phù hợp với yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn hiện nay.
Giảng viên lan tỏa văn hóa bằng chính phong cách và lề lối làm việc của mình
Đối với học viên, giảng viên không chỉ là người giảng dạy mà còn là người để quan sát và học theo. Tác phong làm việc nghiêm túc, chuẩn bị bài giảng cẩn thận, thái độ công tâm trong đánh giá, cách ứng xử đúng mực trong trao đổi chuyên môn… đều là những biểu hiện cụ thể của văn hóa.
Sự thống nhất giữa lời nói và việc làm của giảng viên tạo nên sức thuyết phục lớn, góp phần hình thành nhận thức và thái độ đúng đắn cho học viên. Đây cũng là cách thể hiện vai trò nêu gương một cách tự nhiên, phù hợp với tinh thần Nghị quyết 80.
Bên cạnh đó, để thực sự lan tỏa giá trị văn hóa theo tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW, đội ngũ giảng viên cũng cần tránh một số biểu hiện chưa phù hợp trong quá trình giảng dạy và công tác chuyên môn. Cụ thể, cần tránh tình trạng giảng dạy mang tính hình thức, nặng về lý thuyết, ít cập nhật thực tiễn, khiến bài giảng thiếu sức thuyết phục và không tạo được sự gắn kết với người học. Giảng viên cũng cần tránh biểu hiện thiếu công tâm trong đánh giá học viên, thiên về cảm tính hoặc dễ dãi, bởi điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo mà còn làm suy giảm niềm tin của học viên đối với môi trường giáo dục lý luận chính trị. Việc phát ngôn thiếu chuẩn mực, ứng xử thiếu kiềm chế trong trao đổi chuyên môn, hoặc né tránh tranh luận khoa học cũng là những biểu hiện không phù hợp với yêu cầu xây dựng văn hóa học thuật và văn hóa sư phạm.
Thêm vào đó, cần tránh khoảng cách giữa lời giảng và việc làm, đặc biệt trong việc nêu gương về chấp hành kỷ luật, tác phong công tác và tinh thần trách nhiệm, đúng với nhiệm vụ: “Phát huy giá trị văn hoá…, văn hoá nêu gương của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức gắn với xây dựng văn hoá trong Đảng và hệ thống chính trị"[3]. Khi giảng viên nói nhiều về chuẩn mực, đạo đức nhưng chưa thực sự nghiêm túc trong công việc hằng ngày, hiệu quả lan tỏa giá trị văn hóa sẽ bị hạn chế.
Việc nhận diện và khắc phục những biểu hiện trên không nhằm phê phán cá nhân, mà nhằm góp phần xây dựng đội ngũ giảng viên Trường Đảng có bản lĩnh, chuẩn mực và uy tín, qua đó thực hiện tốt vai trò lan tỏa các giá trị văn hóa theo tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW một cách thực chất và bền vững.
Ý nghĩa đối với thực tiễn tỉnh Đồng Nai trong giai đoạn hiện nay
Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tác động mạnh mẽ đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, Đồng Nai là một tỉnh trọng điểm kinh tế của khu vực phía Nam đang đứng trước yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức. Bên cạnh năng lực chuyên môn, khả năng thích ứng với chuyển đổi số và phương thức quản lý hiện đại, việc giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa, chuẩn mực đạo đức công vụ càng trở nên cần thiết để bảo đảm sự phát triển nhanh và bền vững của tỉnh.
Do vậy, việc học tập, nghiên cứu và vận dụng Nghị quyết số 80-NQ/TW có ý nghĩa quan trọng, giúp định hướng cho đội ngũ cán bộ, công chức không chỉ nâng cao trình độ, kỹ năng mà còn rèn luyện bản lĩnh chính trị, ý thức trách nhiệm và thái độ phục vụ Nhân dân. Thông qua vai trò của Trường Chính trị và đội ngũ giảng viên, các giá trị văn hóa theo tinh thần Nghị quyết được lan tỏa vào quá trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức tỉnh Đồng Nai vừa có năng lực chuyên môn, vừa có nền tảng văn hóa vững vàng, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Nghị quyết số 80-NQ/TW năm 2026 đặt ra mục tiêu lớn về phát triển văn hóa và con người Việt Nam trong giai đoạn mới. Để đạt được mục tiêu đó, việc lan tỏa và thực hành các giá trị văn hóa trong đội ngũ cán bộ có ý nghĩa quyết định. Với vai trò đặc thù của mình, đội ngũ giảng viên trường Đảng nói chung và giảng viên Trường Chính trị tỉnh Đồng Nai nói riêng chính là lực lượng trực tiếp đưa tinh thần nghị quyết vào đời sống công vụ, từ những việc cụ thể, thường ngày, góp phần xây dựng hệ thống chính trị tỉnh nhà hoạt động hiệu quả, kỷ cương và gần Nhân dân hơn.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Chính trị (2026), Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 về phát triển văn hóa Việt Nam.
2. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Tập I, II, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
3. Ban Tuyên giáo Trung ương (2022), Hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới, Hội thảo Quốc gia.
4. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 5, 10, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
[1] Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam
[2] Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam
[3] Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam